Shkurt e shqip
- Shqipëria nuk është as në BE as në EFTA: për të punuar në Zvicër duhet leje, dhe e kërkon punëdhënësi, jo ti.
- SEM shkruan se mund të punojnë vetëm punëtorë shumë të kualifikuar (diplomë universitare ose e shkollës së lartë plus përvojë pune).
- Punëdhënësi duhet të provojë se nuk ka person të përshtatshëm në Zvicër ose në BE/EFTA; paga dhe kushtet duhet të jenë ato të zakonshmet.
- Për 2026 Këshilli Federal ka caktuar 8.500 leje për vendet e treta: 4.500 leje B dhe 4.000 leje L.
Fjalët që do të të duhen
Si quhen në gjuhën e vendit, që t'i njohësh në formularë dhe në zyra.
- Kurzaufenthaltsbewilligung
- leje qëndrimi e shkurtër (leja L)
- Aufenthaltsbewilligung
- leje qëndrimi (leja B)
- Kontingente
- kuota vjetore të lejeve për vendet e treta
Në këtë faqe
Nëse ke pasaportë shqiptare dhe do të punosh në Zvicër, duhet ta dish menjëherë: Shqipëria është vend i tretë, pra nuk është pjesë e BE-së dhe as e EFTA-s. Lëvizja e lirë e personave nuk vlen për ty. Ky udhëzues bazohet në faqet e Sekretariatit shtetëror për migracionin (SEM), në ch.ch dhe në njoftimin e Këshillit Federal, të kontrolluara më 2 nëntor 2026.
Kush mund të marrë leje pune
SEM shpjegon se nga vendet jo-BE/EFTA mund të punojnë në Zvicër vetëm punëtorë shumë të kualifikuar: duhet një diplomë e një universiteti ose e një shkolle të lartë dhe, përveç saj, përvojë pune. Kategoritë e përmendura janë drejtues, specialistë dhe punëtorë të tjerë të kualifikuar.
Për qëndrime shumëvjeçare shihet edhe aftësia për t'u integruar në punë dhe në shoqëri, njohuritë e gjuhës dhe mosha.
Kush paraqet kërkesën
Nuk mund ta kërkosh vetë lejen. Në faqen e SEM shkruhet se kërkesën e paraqet punëdhënësi pranë autoritetit kantonal kompetent (tregu i punës dhe migracioni). Kantoni e dërgon te SEM për miratimin përfundimtar.
Si rregull, shtetasit jo-BE/EFTA kanë nevojë edhe për vizë hyrjeje, që kërkohet te përfaqësia zvicerane jashtë vendit. Në përgjithësi nuk mund të hysh në Zvicër "për të kërkuar punë": përjashtimi i treguar nga SEM është për ata që kanë mbaruar një shkollë të lartë zvicerane, të cilët kanë gjashtë muaj nga fundi i studimeve për të gjetur një punë të përshtatshme.
Kushtet për punëdhënësin
- Përparësi për tregun zviceran të punës: punëdhënësi duhet të provojë se për atë vend pune nuk ka person të përshtatshëm në Zvicër ose në një shtet të BE/EFTA-s.
- Paga dhe kushtet: duhet të përputhen me ato të zakonshmet për rajonin, profesionin dhe sektorin.
Leja L dhe leja B
Për vendet e treta flitet sidomos për dy leje:
| Leja | Çfarë është |
|---|---|
| L (Kurzaufenthaltsbewilligung) | Qëndrim i shkurtër i lidhur me një punësim të caktuar |
| B (Aufenthaltsbewilligung) | Qëndrim më i gjatë; me disa kushte mund të ndërrosh punë pa autorizim të ri (SEM) |
Kohëzgjatjen dhe kushtet e sakta të secilës leje i vendos autoriteti kantonal: pyet zyrën e kantonit të punëdhënësit tënd.
Kuotat (Kontingente)
Për shtetasit e vendeve të treta ka numra maksimalë vjetorë. Me njoftimin e 19 nëntorit 2025 Këshilli Federal i la të pandryshuara kuotat 2026: maksimumi 8.500 punëtorë të kualifikuar e specialistë, nga të cilët 4.500 leje B dhe 4.000 leje L. Në fund të shtatorit 2025 kantonet kishin përdorur rreth 52% të tyre. Kuotat e viteve të tjera caktohen çdo vit: kontrollo faqen e SEM.
Familjarët
Sipas SEM, bashkëshorti i atij që ka leje qëndrimi afatgjatë mund të punojë pa procedurë tjetër. Për bashkëshortin e atij me leje L duhet kërkesë e punëdhënësit dhe plotësimi i kushteve. Për familjarët e tjerë drejtohu te kantoni.
Mashtrime dhe gabime për t'u shmangur
- Asnjë ndërmjetës nuk mund të "blejë" një leje për ty. Kërkesën e bën një punëdhënës i vërtetë zviceran pranë autoritetit kantonal; nuk merret me pagesë.
- Mos paguaj për "oferta pune të garantuara", për "viza pune" ose për kuota të supozuara të rezervuara: kuotat i administrojnë kantonet dhe SEM.
- Mos shko në Zvicër "për të kërkuar punë" duke menduar se lejen e rregullon pastaj: si rregull leja merret përpara.
- Ki mosbesim ndaj atyre që premtojnë paga jashtë tregut ose kërkojnë dokumente e para paraprakisht. Kontrollo gjithmonë punëdhënësin dhe kontratën.
Ky udhëzues nuk është këshillë ligjore. Vendimi i takon gjithmonë autoritetit kantonal dhe SEM; për çdo dyshim drejtohu te zyra e migracionit e kantonit ose te përfaqësia zvicerane në vendin tënd.