Si të regjistrohesh në shërbimin shëndetësor në Itali dhe të marrësh kartën shëndetësore?

Në Itali kujdesi shëndetësor publik jepet nga Shërbimi Shëndetësor Kombëtar (Servizio Sanitario Nazionale, SSN), i organizuar në nivel lokal nga ASL (Azienda Sanitaria Locale; në disa rajone quhet ndryshe, p.sh. AULSS ose ATS). Për të pasur mjek familje dhe për të marrë shërbime me të njëjtat kushte si italianët, duhet të regjistrohesh në SSN. Karta shëndetësore (tessera sanitaria) është dokumenti që e provon regjistrimin. Ky udhëzues përmbledh faqet zyrtare të Ministrisë së Shëndetësisë, Agjencisë së të Ardhurave, portalit Integrazione Migranti dhe dy ASL-ve si shembull, të kontrolluara më 31 tetor 2026.

Kush ka detyrim të regjistrohet

Sipas nenit 34 të Dekretit legjislativ 286/1998 (Ligji unik për imigracionin), kanë detyrim të regjistrohen në SSN, me të njëjtat të drejta dhe detyra si shtetasit italianë:

• të huajt me qëndrim të rregullt që punojnë rregullisht si të punësuar ose të vetëpunësuar, ose që janë të regjistruar si të papunë në listat e punësimit (Qendrat për punësim);
• të huajt me qëndrim të rregullt, ose që kanë kërkuar rinovimin e lejes, për punë, për arsye familjare, për azil dhe mbrojtje, për pritje birësimi, për kujdestari ose për marrjen e shtetësisë.

Portali Integrazione Migranti shton se kanë të drejtë edhe ata që presin lëshimin e lejes së parë për punë ose për arsye familjare. Asistenca shtrihet edhe te familjarët në ngarkim që qëndrojnë rregullisht në Itali, dhe fëmijët e të huajve të regjistruar e kanë këtë trajtim që nga lindja.

Ku regjistrohesh

Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, me leje qëndrimi të rregullt regjistrohesh në ASL të Komunës ku ke rezidencën (residenza anagrafica). Nëse nuk je ende rezident, shkon në ASL të Komunës ku ke vendbanimin e faktit të shënuar në lejen e qëndrimit. Oraret, rezervimet dhe sportelet ndryshojnë nga një ASL në tjetrën: shiko faqen e ASL-së tënde.

Dokumentet që duhen

Pyetjet dhe përgjigjet e Ministrisë së Shëndetësisë (përditësuar më 9 janar 2025) japin këto lista.

Me leje qëndrimi për punë me kontratë ose për arsye familjare

• leja e qëndrimit ose mandati (ricevuta) i kërkesës për lëshim ose rinovim;
• dokument identiteti;
• kodi fiskal;
• vetëdeklarim i rezidencës ose deklaratë e vendbanimit të faktit.

Me vizë pune nga decreto flussi, në pritje të lejes së parë

• mandati që provon se ke dorëzuar kërkesën për leje qëndrimi;
• fotokopja e nulla osta-s së lëshuar nga Sporteli unik në Prefekturë;
• kopja e kontratës së qëndrimit (contratto di soggiorno) të nënshkruar në Prefekturë;
• dokument identiteti, kodi fiskal dhe vetëdeklarimi i rezidencës ose i vendbanimit.

Kush pret lejen e parë për bashkim familjar paraqet mandatin, fotokopjen e nulla osta-s, dokumentin e identitetit, kodin fiskal dhe vetëdeklarimin. Kush punon i vetëpunësuar shton numrin e partita IVA-s ose pozicionin INPS.

Ministria kujton se regjistrimi zgjat sa leja e qëndrimit. Nëse nuk e ke ende kodin fiskal, shiko udhëzuesin tonë për kodin fiskal: zakonisht jepet nga Kuestura ose Sporteli unik bashkë me praktikën e lejes.

Mjeku i familjes dhe vizitat

Kur regjistrohesh, zgjedh mjekun e familjes (medico di base) ose pediatrin për fëmijët, nga ata që janë në regjistrat e ASL-së. Sipas portalit Integrazione Migranti, emri i mjekut shënohet në kartën shëndetësore dhe vizitat te ai janë pa pagesë. Për vizitat te specialisti, me rekomandimin e mjekut, paguhet një pjesëmarrje në shpenzime (ticket), njësoj si për italianët; përjashtimet për të ardhura, moshë, invaliditet ose sëmundje kërkohen në sportelet e ASL-së.

Ministria e Shëndetësisë shënon gjithashtu se zgjedhja e mjekut të familjes të jep 4 kredite për marrëveshjen e integrimit (accordo di integrazione).

Karta shëndetësore: si vjen dhe si rinovohet

Sipas Agjencisë së të Ardhurave, për kartën shëndetësore duhen kodi fiskal dhe regjistrimi në SSN. Lëshimi i parë kërkohet vetëm në ASL. Për të huajt karta zakonisht vlen sa leja e qëndrimit: kur skadon, pasi ke marrë rinovimin e lejes, duhet të kthehesh në ASL për të rinovuar regjistrimin dhe për të kërkuar një kartë të re. Edhe kjo kërkesë bëhet vetëm në ASL, jo në zyrat e Agjencisë.

Portali Integrazione Migranti sqaron se regjistrimi nuk bie gjatë kohës që pret rinovimin e lejes (neni 42 i DPR 394/1999): ASL e çregjistron të huajin vetëm pasi Kuestura i komunikon mosrinovimin, revokimin ose anulimin e lejes. ASL Roma 1, si shembull, shkruan se me kartë qëndrimi (leje afatgjatë) regjistrimi është pa afat: pyet ASL-në tënde si zbatohet kjo te ty.

Nëse e humbet, ta vjedhin ose prishet

Agjencia e të Ardhurave lëshon një kartë të re në rast vjedhjeje, humbjeje, dëmtimi ose kur nuk të ka mbërritur:

• online, në zonën e rezervuar të Agjencisë, me SPID, CIE ose CNS;
• ose me formularin AA4/8 dhe kopjen e dokumentit të identitetit, me PEC ose në një zyrë të Agjencisë me takim.

Karta dërgohet vetëm me postë dhe arrin brenda rreth 3–4 javësh. Ndërkohë mund të shkarkosh dhe printosh kopjen e kartës së vlefshme nga zona e rezervuar e Agjencisë ose nga portali Sistema Tessera Sanitaria. Nëse në kartë ka të dhëna të gabuara: kush është i regjistruar në gjendjen civile (ANPR) shkon në Komunë; të tjerët në një zyrë të Agjencisë me dokument të vlefshëm.

Kur nuk ke të drejtë regjistrimi të detyrueshëm

Sipas nenit 34, të huajt me qëndrim të rregullt që nuk hyjnë në kategoritë e mësipërme duhet të sigurohen për sëmundje, aksident dhe shtatzëni me një policë sigurimi të vlefshme në Itali, ose me regjistrim vullnetar në SSN duke paguar një kontribut vjetor. Ligji thotë se ky kontribut nuk mund të jetë më pak se 2.000 euro në vit. Për studentët minimumi është 700 euro, për personat "alla pari" (au pair) 1.200 euro. Pagesa bëhet me F24.

Një rast që prek shumë familje: sipas portalit Integrazione Migranti dhe Ministrisë, prindërit mbi 65 vjeç që kanë hyrë për bashkim familjar pas 5 nëntorit 2008 kanë të drejtë vetëm për regjistrim vullnetar (me kontribut), jo për atë të detyrueshëm.

AULSS 6 Euganea (Veneto), si shembull, shkruan se kontributi vlen për vitin kalendarik (1 janar – 31 dhjetor), pavarësisht kur skadon leja, dhe nuk ndahet në pjesë. Shuma e saktë llogaritet sipas të ardhurave: pyet ASL-në tënde para se të paguash.

Kush qëndron në Itali deri në 90 ditë (p.sh. si turist) nuk regjistrohet në SSN dhe i paguan shërbimet sipas tarifave rajonale.

Gabime të shpeshta

• Të mendosh se kartela jeshile e kodit fiskal është kartë shëndetësore. Agjencia e thotë qartë: ajo nuk të jep të drejtën e kurimit.
• Të harrosh ASL-në pas rinovimit të lejes. Karta nuk rinovohet vetë: duhet të shkosh në ASL me lejen e re ose me mandatin.
• Të shkosh në zyrën e gabuar. Regjistrimi dhe karta e parë janë punë e ASL-së; Agjencia e të Ardhurave merret vetëm me kartat e humbura, të vjedhura ose të dëmtuara dhe me gabimet në të dhëna.
• Të paguash ndërmjetës. Regjistrimi bëhet drejtpërdrejt në ASL dhe faqet zyrtare nuk parashikojnë asnjë tarifë për regjistrimin e detyrueshëm. Ki kujdes nga kushdo që kërkon para për të "të nxjerrë" kartën shëndetësore.

Ky udhëzues nuk është këshillë ligjore ose mjekësore. Rregullat praktike ndryshojnë nga një rajon në tjetrin: për rastin tënd drejtohu ASL-së ku je rezident.